Arab przyszłości. Dzieciństwo na Bliskim Wchodzie (1978-1984)

15/08/2016 § Dodaj komentarz

 Dorastanie w cieniu ojca

arabZacznijmy od kilku podstawowych informacji odnośnie komiksu i jego autora. Riad Sattouf urodził się w 1978 roku w Paryżu, jest synem Francuzki i Syryjczyka. Pierwsze rysownicze sznyty zdobył u boku Érica Corbeyrana – odpowiadał za plansze do trzy części serii Petit Verglas (2000-2003); samodzielny komiks opublikował w 2003 roku (Manuel du puceau), przez wiele lat współpracował z magazynem „Charlie Hebdo” (tak tym!). Arab przyszłości (w oryginale L’Arabe du futur) pomyślany jest jako zestaw trzech komiksów. Pierwszy tom – noszący podtytuł Dzieciństwo na Bliskim Wschodzie (1978–1984) – ukazał się we Francji w 2014 roku nakładem wydawnictwa Allary Éditions, polskim edytorem jest Kultura Gniewu, która wypuściła album w lutym bieżącego roku. Jedynka zgarnęła kilka znaczących i międzynarodowych nagród, m.in. za najlepszy komiks na Międzynarodowym Festiwalu Komiksu w Angoulême w 2015 roku. Nad Sekwaną była już premiera dwójki – Dzieciństwo na Bliskim Wschodzie (1984–1985).

Tyle tytułem wstępu, przejdźmy do publikacji. Całość rozpoczyna się w roku 1980 we Riad SattoufFrancji, autor-narrator ma dwa lata, a kończy też nad Sekwaną, gdy ma lat sześć. Fabuła ma wyraźnie charakter autobiograficzny. Komiks podzielony został na cztery rozdziały, każdy kolejny związany jest z przeprowadzką rodziny narratora do innego kraju. Każdemu z państw przypisany został odrębny, dominujący kolor – Francji przynależy niebieski, Libii żółty, Syrii różowy, a kilkugodzinna wizyta w Saint Helier na wyspie Jersey odmalowana została na zielono.

Riad razem ze swymi rodzicami wyjeżdża do Libii, bo ojciec – Abdel-Razak – dostał pracę wykładowcy na uniwersytecie w Trypolisie. W kraju od 9 lat dzierży władzę Mu’ammar al-Kaddafi. Libia widziana oczami małoletniego narratora to dziwny kraj, pełen sprzeczności i absurdów, w którym nie istnieje własność prywatna, żywność jest reglamentowana, drzwi mieszkań pozbawione są zamków, ponieważ domy należą do wszystkich i mogą być zajmowane przez pierwszą lepszą rodzinę. W TV przez cały dzień transmitowane są przemówienia Wielkiego Przywódcy.

Libijska przygoda nie trwa zbyt długo, rodzina wraca do Francji, syriaby po niedługim czasie znów udać się w podróż. Tym razem do Syrii Hafiza al-Asada, gdzie ojciec narratora otrzymał pracę asystenta na uniwersytecie w Hims. Pobytu w Libii był śmieszno-straszny, natomiast Syria jawi się juz jako miejsce potworne i okrutne (scena, w której dzieci znęcają się nad psem). Radykalizują się poglądy ojca, który z pogardą i nienawiścią wyraża się o Żydach, Amerykanach, Francuzach i murzynach. Staje się przesądny, akceptuje i usprawiedliwia „zamordyzm” dyktatora, zapomina o równości, coraz mocniej folguje mizoginizmowi.

Wbrew pozorom głównymi bohaterami komiksu są rodzice Riada: milcząca matka i niespokojny ojciec. Podczas lektury, milczenie matki niezwykle mnie szokowało i nie potrafiłem się na nie zgodzić. Ciężko mi było zaakceptować fakt, że wykształcona kobieta, francuska ateistka, która kiedyś umawiała się na tak mocno usuwa się w cień, nie wygłasza żadnych opinii i prawie nigdy nie zajmuje stanowiska.

Rzecz nie ma charakteru kultowej autobiografii Marjane Satrapi czy przenikliwego reportażu Sacco. Wszystko, co czytamy i oglądamy zostało „przerobione”/„przetrawione” Sattoufprzez dorosłego autora w taki sposób, aby podkreślić absurdalność i straszność arabskich totalitaryzmów, które miały wpływ na codzienne życie swoich obywateli. Album Arab przyszłości nie jest komiksem o współczesnym świecie islamskim, opowiada się o tym, co było – konflikty wojenne oraz Arabska Wiosna Ludów przebudowały polityczną, społeczną i ekonomiczną rzeczywistość Bliskiego Wchodu. Obraz, jaki wyłania się z tej opowieści ma wydźwięk tragikomiczny i przygnębiający, choć całość okraszona została sporą ilością zabawnych anegdot. Jestem bardzo ciekaw w jakim kierunku poprowadzi opowieść Sattouf w kolejnych częściach. Kulturo, kiedy dwójka?

Riad Sattouf (sc. & rys.), „Arab przyszłości. Dzieciństwo na Bliskim Wchodzie (1978-1984)”, tłum. Olga Mysłowska, Kultura Gniewu, Warszawa 2016.

[scenariusz: 5, rysunki: 5+, kolory/cienie: 5]

Riad Sattoufsklep{komiks można kupić tu: klik! klik!}

Reklamy

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , ,

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Arab przyszłości. Dzieciństwo na Bliskim Wchodzie (1978-1984) at Kopiec Kreta.

meta

%d blogerów lubi to: